PIT-28, PIT-36, PIT-36L — który formularz mnie dotyczy

Koniec kwietnia, każdy przedsiębiorca ma do czynienia z tym samym pytaniem: który formularz składam. Dla laika to labirynt liczb i liter — PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39. Dobra wiadomość: większość właścicieli małych firm wybiera spośród tylko trzech pierwszych, a decyzja zależy od jednej rzeczy — formy opodatkowania, którą wybrałeś na dany rok (zmianę zgłasza się do 20 lutego, gdy pierwszy przychód w roku przypada w styczniu).

Formularze PIT dla przedsiębiorców różnią się sposobem liczenia dochodu, dostępnymi ulgami i załącznikami. Niezależnie od formy wszystkie trzy składasz do 30 kwietnia roku następnego — czyli PIT za 2025 składasz do 30.04.2026.

Decyzja w jednym zdaniu

Twój formularz PIT zależy wyłącznie od wybranej formy opodatkowania:

| Forma opodatkowania | Formularz | Stawka | |---------------------|-----------|--------| | Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych | PIT-28 | 2% / 3% / 5,5% / 8,5% / 12% / 14% / 15% / 17% | | Skala podatkowa | PIT-36 | 12% / 32% | | Podatek liniowy | PIT-36L | 19% | | Karta podatkowa (dla kontynuujących z 2021) | PIT-16A | stała kwota |

Żeby sprawdzić swoją formę: zaloguj się do CEIDG, sekcja „Formy opodatkowania” pokaże aktualną dla bieżącego roku.

PIT-28 — ryczałtowcy

Wybierają go przedsiębiorcy, którzy rozliczają działalność w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Dotyczy to m.in. programistów (usługi związane z oprogramowaniem, stawka 12%), osób świadczących usługi (stawki 8,5% / 15% / 17% zależnie od rodzaju usług według klasyfikacji PKWiU), wynajmujących prywatnie mieszkania (8,5% do 100 tys. zł, 12,5% powyżej).

Co zawiera PIT-28

• Przychód z ewidencji przychodów (osobno dla każdej stawki)
• Odliczenia składek społecznych (można odliczyć 100% opłaconych)
• Od przychodu odliczasz 50% zapłaconych składek zdrowotnych
• Załącznik PIT-28/B — gdy rozliczasz się w ramach spółki jawnej lub cywilnej
• Załącznik PIT-O — odliczenia (darowizny, ulga rehabilitacyjna, internet)
• Załącznik PIT/ZG — gdy masz przychody zagraniczne

PIT-36 — skala podatkowa

Podstawowy formularz dla przedsiębiorców rozliczających się według skali (12% do 120 000 zł dochodu rocznie, 32% powyżej). Wybiera go domyślnie każdy, kto nie zgłosił innej formy — skala jest „opcją A”.

Kto składa PIT-36

• Właściciele JDG na skali
• Wspólnicy spółki cywilnej — każdy rozlicza swoją część dochodu. Wspólnicy spółki komandytowej nie składają PIT-36 z tego tytułu: spółka jest od 2021 r. podatnikiem CIT, a zyski wspólników są opodatkowane jak dywidenda zryczałtowanym 19%, pobieranym przez spółkę jako płatnika
• Podatnicy z przychodami z więcej niż jednego źródła (np. JDG + praca + najem)
• Osoby fizyczne uzyskujące przychody z najmu opodatkowanego na zasadach ogólnych

PIT-36 umożliwia:

1. Wspólne rozliczenie z małżonkiem — znacznie obniża podatek, gdy dochody są asymetryczne
2. Ulga na dzieci — 1 112,04 zł rocznie za pierwsze dziecko, rosnąca dla kolejnych
3. Ulga dla samotnego rodzica — podwójna kwota wolna (60 000 zł efektywnie)
4. Ulga termomodernizacyjna — do 53 000 zł odliczeń na jedno mieszkanie
5. Ulga rehabilitacyjna, krew, internet — kwotowe odliczenia od dochodu

Załączniki do PIT-36

• PIT/B — dla każdej działalności gospodarczej (nawet zawieszonej)
• PIT/O — wszystkie ulgi i odliczenia
• PIT/ZG — przychody z zagranicy
• PIT/M — ulga na dzieci
• PIT/D — ulga odsetkowa (stare kredyty)

PIT-36L — podatek liniowy 19%

Formularz dla tych, którzy wybrali liniowy — płaska stawka 19% od każdej złotówki dochodu, bez kwoty wolnej, bez progów.

Kto i dlaczego

Liniowy wybierają przedsiębiorcy o wyższych dochodach, dla których skala byłaby bolesna (32% od nadwyżki ponad 120 tys. zł). Próg opłacalności zależy od Twoich kosztów, ulg i składki zdrowotnej — policzymy go na Twoich liczbach. W zamian rezygnują z:

• Kwoty wolnej (30 000 zł)
• Ulgi na dzieci
• Wspólnego rozliczenia z małżonkiem
• Ulgi dla samotnego rodzica
• Ulgi rehabilitacyjnej (z niektórymi wyjątkami)

Co zostaje

• Składki społeczne odliczalne od dochodu
• 4,9% składka zdrowotna (vs 9% w skali) — dużo korzystniejsza
• Danina solidarnościowa 4% od nadwyżki dochodu > 1 mln zł rocznie
• Ulga B+R (dla działalności badawczo-rozwojowej)
• Ulga IP Box (5% dla dochodów z kwalifikowanych praw IP)

Załączniki do PIT-36L

• PIT/B — każda działalność
• PIT/ZG — dochody zagraniczne
• PIT/BR — ulga badawczo-rozwojowa (jeśli korzystasz)
• PIT/IP — ulga IP Box

Przypadki szczególne

Mam JDG i etat

Jeśli JDG jest na skali — wszystko w jednym PIT-36 (dochody z pracy idą do rubryk „inne źródła”). Jeśli JDG jest na liniowym lub ryczałcie — masz dwa formularze:

• PIT-36L (dla liniowego z JDG) + PIT-37 (dla pracy z etatu)
• lub PIT-28 (dla ryczałtu z JDG) + PIT-37 (dla pracy)

Zawiesiłem działalność

Zeznanie składa się o osiągniętym dochodzie albo poniesionej stracie. Jeśli w 2025 działalność była zawieszona przez cały rok i nie miałeś przychodów ani kosztów, skonsultuj z nami, czy i jaki formularz złożyć.

Zakończyłem JDG w trakcie roku

Składasz PIT za okres prowadzenia działalności. Dodatkowo możesz mieć obowiązek remanentu likwidacyjnego (dla skali i liniowego) — w PIT przychodem z remanentu likwidacyjnego są towary (spis z natury). Środki trwałe to osobna kwestia VAT (remanent likwidacyjny VAT).

Dwa źródła — JDG + najem

JDG na ryczałcie + najem prywatny na ryczałcie 8,5% = jeden PIT-28 (obejmuje obie pozycje). JDG na skali + najem na ryczałcie 8,5% = dwa formularze: PIT-36 (JDG) + PIT-28 (najem).

Jak złożyć — e-Deklaracje albo Twój e-PIT

Od kilku lat nie ma obowiązku składania papierowo — wszystko przez internet:

1. Twój e-PIT (twoj-epit.podatki.gov.pl) — automatyczne wypełnienie danych z PIT-11, PIT-8C i innych źródeł. Wystarczy zaakceptować lub skorygować.
2. e-Deklaracje (podatki.gov.pl/e-deklaracje) — formularz online, bezpłatny, z walidacją błędów
3. Księgowość firmowa (Profais, inne biura) — wypełniamy za klienta, klient tylko autoryzuje w bankowości lub profilem zaufanym

Podsumowanie

Wybór właściwego formularza to połowa sukcesu w rozliczeniu rocznym. Drugą połową jest kompletność danych — przychody, koszty, składki, zapłacone zaliczki — i poprawne wypełnienie załączników. W Profais rozliczamy roczne PIT-y dla klientów KPiR i pełnej księgowości w cenie obsługi miesięcznej. Jeśli nie masz jeszcze biura rachunkowego i zbliża się 30 kwietnia, napisz — sprawdzimy, czy zdążymy przygotować rozliczenie.

Źródła: podatki.gov.pl/pit, twoj-epit.podatki.gov.pl, ustawa o PIT (t.j. Dz.U. 2026 poz. 592) art. 9a, 27, 30c, ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym (t.j. Dz.U. 2025 poz. 843).